wtorek, 27 czerwca 2017 r.

Aktualnoci/ 2006-08-08 Wyścigi Konne S.O.S. dla Służewca (część II)

Aktualnosc



Zenon Lipowicz


Wyścigi Konne


S.O.S. dla Służewca


 część druga



        Na Służewcu wybudowane zostały 3 trybuny, które po wjeździe na tor kolejno wyłaniają się z zadrzewienia. Pierwszą  jest Trybuna Tańsza. Na  otwartej jednospadowej,  stopniowej pochyłości może pomieścić 7000 widzów. Następna Trybuna Główna na miejscach siedzących mieści 5400 widzów. W razie niepogody widzowie mogą schronić się w ogromnym halu na parterze trybuny, który może pomieścić 4000 osób zapewniając im wszelkie wygody. W podziemiach trybuny zaplanowano salę kabaretową (nigdy nie oddaną do użytku).  Długość trybuny miała wynosić 240 m. Niestety wykonano tylko dziewięćdziesięciometrowy odcinek.
   Sukcesem architektonicznym toru są rozwiązania dachów trybuny taniej i głównej, które wybudowano bez podpierających filarów, co daje pełną widoczność z każdego miejsca.
   Na wyrost zaplanowano olbrzymie parkingi dla samochodów i autobusów i podziemne przejście do trybun z przystanków planowanej linii tramwajowej i stacji kolei podziemnej (metra).
    Ostatnią jest Trybuna Członkowska (droższych miejsc) mająca na zapleczu siodlarnię, padok do prezentacji koni przed wyścigiem i park z basenem.
   W lożach reprezentacyjnych tej trybuny znajduje się wystawa nagród zdobytych przez polskie konie na mityngach międzynarodowych, oraz galeria portretów zwycięzców nagrody Derby malowanych przez współczesnych im czołowych artystów. Jest to budynek trójkondygnacyjny zupełnym podpiwniczeniem, całkowicie przeszklony od strony toru i padoku.
Jego powierzchnia użytkowa wynosi 1200 m2.

 

      

Trybuny Służewca 1939
 (zdjęcie ze zbiorów autora)

 


        Trybuna połączona jest otwartą kolumnadą z małą trybunką dla personelu stajennego i stojącym na zapleczu budynkiem mieszczącym pomieszczenia biurowe, dla jeźdźców i wagę.

 
          Budynki stajenne Służewca mogą pomieścić 810 koni. Są one murowane z użytkowymi poddaszami do magazynowania siana, słomy i owsa. Są w nich niezbędne pomieszczenia gospodarcze. Obok znajdują się budynki mieszkalne dla pracowników toru.

    
         Zaopatrzeniu stajen w pasze treściwe służy magazyn zbożowy zdolny pomieścić 550 ton ziarna. Do tego magazynu była doprowadzona bocznica kolejowa ze stacji Okęcie, którą dostarczano  pasze.


         Zaprojektowano dokładnie sprawy wodne, ściśle związane z robotami regulacyjnymi. Zaplanowano 2 studnie artezyjskie za stacjami pomp dostarczającymi 100 tys. litrów  wody na godzinę do zbiorników na wieży ciśnień. Wieża ta posiadała 2 zbiorniki: główny o objętości 25 tys. litrów, który dostarczał wodę do zraszania bieżni torów płaskiego, przeszkodowego
i treningowego. Woda do tego zbiornika uprzednio była nagrzewana i utleniana w dużym basenie o objętości 2500 m3 ulokowanym koło trybuny członkowskiej. Mniejszy zbiornik obsługiwał trybuny, stajnie, budynki mieszkalne i gospodarcze.


          Wyjątkową uwagę poświęcono budowie torów głównego i treningowego. Tor płaski przy bandzie ma 2300 metrów długości i 50 metrów szerokości. Wewnątrz toru płaskiego  zbudowano 40 metrowe szerokie tory przeszkodowe z ósemką w środku. Sprawa odwodnienia torów była rozwiązana pod egidą słynnego geologa prof. A. Rychłowskiego, znawcy w tej dziedzinie. Zastosowano system rowów odwadniających wypełnionych sączkami, pokrytych grubym żwirem i piaskiem. Rowy te biegną wzdłuż torów płaskich i przeszkodowych i przesyłają wodę do dekoracyjnego stawu znajdującego się na środku torów. Takie odwodnienia wykonano także na torach treningowych. Ponieważ podglebie bieżni wykazało dużą różnorodność gruntu, na głębokości 40 cm ujednolicono jednostajnie podglebie mieszając w równych ilościach glinę z piaskiem, uzyskano w ten sposób łatwą przepuszczalność wody na bieżniach. Na tak przygotowanym podglebiu położono zdjęte uprzednio 15 cm humusu – warstwy urodzajnej gleby. Następnie zasiano mieszankę składającą się z 5 gatunków traw wymagającą 3 letniego okresu pielęgnacji do zwartego i trwałego zadarnienia. Na torze roboczym prace te wykonano tylko pod 15 m szeroką bieżnią trawiastą  do ostrych galopów. Z Anglii sprowadzono maszyny do strzyżenia i wały do pielęgnacji bieżni. Tor treningowy o powierzchni 30 hektarów posiada trzy bieżnie piaskowe. Obwód bieżni zewnętrznej wynosi 1950 m.

 

         

Gen. Anders z grupą hodowców - Służewiec 1939 r
(zdjęcie ze zbiorów autora)

 


        Tor wyścigowy na Służewcu został otwarty 3 czerwca 1939 roku. Obiekt był czynny przed wybuchem II wojny światowej tylko trzy miesiące, a potem przez 5 lat był w rękach okupanta używany jako lotnisko wojskowe, szpital dla koni odsyłanych  z frontu wschodniego i miejsce stacjonowania konnej jednostki sportowej armii niemieckiej.


           Po upadku Powstania Warszawskiego uniknął wysadzenia w powietrze. Trybuny zostały zaminowane. Na wieść o tym Prezes Towarzystwa Michał hr. Komorowski w asyście Aleksandra hr. Dzieduszyckiego i inż. Stanisława  Schucha  udali się do wysokiego urzędnika w kancelarii gubernatora Franka-Neumana i przekonali go, że Służewiec to nie Warszawa i może być  zwolniony  od kary za Powstanie. Na  skutek tej interwencji wojenny sztab  niemiecki polecił budynki rozminować, co miało miejsce 16 stycznia 1945 r.
W taki sposób ten wspaniały obiekt zdobiący Warszawę został uratowany. Zniszczona została  tylko cechująca się bardzo oryginalną architekturą wieża  ciśnień, która przeszkadzała w startach i lądowaniach samolotów. Z wieży tej w 1939 roku Hitler obserwował bombardowanie Warszawy przez Luftwaffe.


           Podczas okupacji Niemcy urządzali wyścigi w Lublinie i w Lwowie. Brały w nich udział polskie konie będące pod opieką polskiego personelu.


             Po wojnie już wiosną 1945 r. zorganizowano wyścigi w Lublinie.
W 1946 r. dla  licznych amatorów sportu wyścigowego uruchomiono Służewiec.
W 1950 r. utworzono przedsiębiorstwo pod nazwą ,,Państwowe Tory Wyścigów Konnych w Polsce”. Przedsiębiorstwu temu podporządkowano tory: Służewiec w Warszawie, Partynice we Wrocławiu – tor którego tradycje sięgają 1833 roku i malowniczy z widokiem na morze tor w Sopocie.                                                              

                                                                      cdn.