sobota, 24 czerwca 2017 r.

Magazyn/燤agazyn 2/2000 Kilka uwag na temat transportu

Magazyn 2/2000 Kilka uwag na temat transportu



Kilka uwag na temat transportu

 




艁adowanie konia do trailera lub naczepy mo偶e by膰 najbardziej stresuj膮c膮 i m臋cz膮c膮 cz臋艣ci膮 podr贸偶y. Wed艂ug ameryka艅skiej psychoterapeutki Mimi Porter, specjalistki od psychiki koni, przyuczenie do za艂adunku bez strachu jest niezwykle wa偶ne dla bezpiecze艅stwa i dobrostanu zwierz臋cia. Na 艂amach "The Horse" daje ona kilka wskaz贸wek, co robi膰, aby wytworzy膰 u koni pozytywne nastawienie do nadchodz膮cej podr贸偶y. Kilka z tych rad i spostrze偶e艅 mo偶na zaszczepi膰 r贸wnie偶 na naszym gruncie, gdzie za艂adunek koni rzadko obywa si臋 bez u偶ycia bata lub innych "pomocy".

"Podstawowym bod藕cem dla wszystkich 偶yj膮cych stworze艅 jest dost臋p do pokarmu i wody", pisze Porter. "Zaparkuj trailer na pastwisku lub padoku i zainstaluj 偶艂oby i poid艂a na 艣cianie na zewn膮trz na kilka dni. Je偶eli masz do czynienia z koniem sprawiaj膮cym trudno艣ci, 偶艂oby nale偶y pozostawia膰 w pewnej odleg艂o艣ci od trailera, z ka偶dym dniem przesuwaj膮c je coraz bli偶ej, na ko艅cu wieszaj膮c je na 艣cianie".


"Karmienie koni na rampie (trapie), a ostatecznie - wewn膮trz przyczepy, pomo偶e wpoi膰 koniowi poczucie, 偶e jest to miejsce, kt贸re zapewnia komfort i nie grozi niebezpiecze艅stwem. Na etapie, kiedy ko艅 bez opor贸w wchodzi do trailera i mo偶e by膰 nakarmiony wewn膮trz, wa偶ne jest, aby pozosta膰 przy nim i pom贸c wyj艣膰, kiedy sko艅czy je艣膰. Nie nale偶y zamyka膰 go w trailerze, ale wolno wyprowadzi膰 ty艂em na zewn膮trz. Oczywi艣cie, warunkiem jest przyuczenie konia do reagowania na komend臋 "cofnij" i do spokojnego cofania. Z艂e do艣wiadczenie zwi膮zane z wyprowadzaniem z trailera mo偶e doprowadzi膰 do wyskakiwania lub wspinania si臋, co stanowi du偶e zagro偶enie zar贸wno dla zwierz臋cia, jak i dla cz艂owieka.


Usi艂uj膮c "znieczuli膰" konia na podr贸偶 trailerem lub przyczep膮, Porter zaleca, aby wpajaj膮c zwierz臋ciu prawid艂owe zachowania robi膰 to z wyczuciem, nie szcz臋dz膮c pochwa艂 i nagr贸d. Porter zaleca r贸wnie偶, aby w艂a艣ciciel konia ustawi艂 si臋 na pozycji "alfa - lidera" poprzez tward膮 konsekwencj臋 i nieugi臋t膮 pewno艣膰 w dzia艂aniu. Taka strategia s艂u偶y zbudowaniu zaufania i zach臋ci konia do zrobienia wielu rzeczy wbrew jego woli.

Wed艂ug Porter, magnetyczny nacz贸艂ek jest wspania艂ym sposobem na zrelaksowanie konia. Przyrz膮d sk艂ada si臋 z silnego magnesu, kt贸ry umieszczony jest wewn膮trz neoprenowego nacz贸艂ka, stanowi膮cego cz臋艣膰 kantara lub tranzli do transportu, a wi臋c utrzymuje go na 艣rodku ko艅skiego czo艂a. Pomys艂 opaski oparty zosta艂 na metodzie stosowanej w akupunkturze, kt贸ra s艂u偶y uspokojeniu pacjenta.

Porter zaleca za艂o偶enie magnetycznego nacz贸艂ka na godzin臋 przed nauk膮 wchodzenia do trailera. R贸wnie wa偶ne jest, aby w艂a艣ciciel konia przygotowa艂 si臋 wewn臋trznie na dzia艂anie bez gniewu, za to z du偶膮 doz膮 cierpliwo艣ci.

"W艂a艣ciciel musi wyeliminowa膰 w艂asne negatywne zachowania, takie jak zniecierpliwienie, napi臋cie lub podekscytowanie, aby z powodzeniem wpoi膰 swoim koniom umiej臋tno艣膰 艂atwego wchodzenia do trailera."


Porter zauwa偶a r贸wnie偶, 偶e szkolenie powinno odbywa膰 si臋 na d艂ugo przed planowanym transportem i 偶e je艣li prac臋 rozpocznie si臋 jeszcze ze 藕rebi臋ciem, nigdy nie b臋dzie 偶adnych problem贸w z przewozem konia, kiedy doro艣nie.






 



Innym autorem , kt贸ry pisze na ten temat transportu koni w "The Horse" jest dr Michaell A. Ball. Zaleca on wyb贸r na nauk臋 zacisznego miejsca na terenie o dobrym pod艂o偶u (trawa jest lepsza ni偶 bruk lub beton). Dodatkowo, wa偶ne jest aby rampa za艂adowcza (trap) by艂a odpowiednio zbudowana i nie by艂a 艣liska. Nale偶y do艂o偶y膰 stara艅, aby poziom trapu by艂 zbli偶ony mo偶liwie jak najbardziej do poziomu gruntu i upewni膰 si臋, 偶e przegrody s膮 odpowiednio zabezpieczone i 偶e nie zamknie ich wiatr, kiedy ko艅 b臋dzie w po艂owie trapu.


Konie generalnie boj膮 si臋 wchodzenia do ciemnych, zamkni臋tych pomieszcze艅. W konsekwencji, nale偶y do艂o偶y膰 stara艅, aby wn臋trze trailera lub naczepy by艂o mo偶liwie jak najbardziej otwarte, jasne i zach臋caj膮ce. Nale偶y odsun膮膰 lub wyj膮膰 przegrody i otworzy膰 okna i przy za艂adunku robi膰 tylko tyle zamieszania, ile jest konieczne.


 

W kt贸r膮 stron臋?




G艂ow膮 w ty艂 czy w prz贸d? W kt贸r膮 stron臋 powinny by膰 ustawione konie podczas transportu?

Wed艂ug dr. Balla, odpowied藕 brzmi: "g艂ow膮 w kierunku przeciwnym do kierunku jazdy". W swoim artykule dr Ball powo艂uje si臋 na wyniki obiektywnych bada艅, kt贸re wskazuj膮, 偶e transport jest mniej stresuj膮cy dla koni, kt贸re podczas jazdy ustawione s膮 ty艂em do kierunku jazdy.


W 1962 roku, in偶ynier i trener z Kalifornii, Wentworth Tellington zauwa偶y艂, 偶e nie wi膮zane i puszczone luzem konie, transportowane w trailerach lub w naczepach (w boksach), wol膮 podr贸偶owa膰 ty艂em do kierunku jazdy. Obserwowa艂 nast臋pnie zachowanie ponad 500 koni, zwracaj膮c uwag臋 na zachowanie w transporcie, t臋tno krwi, konsystencj臋 ka艂u i kondycj臋 po dotarciu do celu.


Pisa艂 nast臋pnie, 偶e "konie holowane bez wi膮zania i ustawione ty艂em do kierunku jazdy oddawa艂y ka艂 o normalnej konsystencji, stosunkowo ma艂o si臋 poci艂y, t臋tno zaledwie niewiele ponad norm臋" oraz "nie mia艂y trudno艣ci z utrzymaniem r贸wnowagi". W przeciwie艅stwie do nich",konie transportowane przodem do kierunku jazdy przejawia艂y zwykle wszystkie objawy stresu: oddawa艂y p艂ynny ka艂, bardzo si臋 poci艂y, a t臋tno wzrasta艂o znacz膮co".


Wkr贸tce po tym, kiedy Tellington zacz膮艂 interesowa膰 si臋 transportem koni, trener i konstruktor pojazd贸w z Nowej Zelandii, David Holmes przeprowadzi艂 badania, kt贸re da艂y podobne wyniki, a w efekcie - doprowadzi艂y do rozwoju trailer贸w przystosowanych do transportu koni w ustawieniu ty艂em do kierunku jazdy.


Badania przeprowadzone niedawno doprowadzi艂y natomiast do sprzecznych wniosk贸w odno艣nie 艣redniego t臋tna krwi w zwi膮zku z kierunkiem ustawienia podczas jazdy. Jednak w jednym z przeprowadzonych bada艅 odnotowano "spoczywanie na zadzie, mniej ruch贸w g艂ow膮 i szyj膮 i spadek o 35% liczby zmian pozycji" u koni transportowanych g艂ow膮 przeciwnie do kierunku ruchu.

 


 

Ryzyko w podr贸偶y




Podr贸偶 zwi臋ksza niebezpiecze艅stwo zachorowania na choroby uk艂adu oddechowego i innych chor贸b zaka藕nych. W艂a艣ciciele powinni podj膮膰 pewne kroki w celu ograniczenia mo偶liwo艣ci zachorowania koni w wyniku transportu. Pisze o nich psychoterapeutka Mimi Porter na 艂amach "The Horse".


Jako艣膰 powietrza pe艂ni zasadnicz膮 rol臋 w zwi膮zku z zachorowaniami podczas i po transporcie. Oddychanie powietrzem nasyconym podtlenkiem azotu, tlenkiem w臋gla, amoniakiem i w臋glowodorami mo偶e zahamowa膰 zdolno艣膰 rz臋sek wy艣cielaj膮cych g贸rne drogi oddechowe do usuwania cz臋艣ci bakterii. Mo偶e to doprowadzi膰 do prze艂amania bariery mi臋dzy powietrzem p臋cherzykowym i krwi膮 w naczyniach kapilarnych w p艂ucach. Przerwanie bariery zwi臋ksza mo偶liwo艣ci przenikania bakterii do wn臋trza organizmu. Inwazja bakteryjna, (w po艂膮czeniu ze zmniejszeniem odporno艣ci organizmu spowodowanej stresem w podr贸偶y) mo偶e by膰 wa偶nym czynnikiem powoduj膮cym chorob臋 uk艂adu oddechowego, a nawet 艣mier膰 w nast臋pstwie transportu.


Interesuj膮ce badania, kt贸rych wyniki zosta艂y opublikowane w Stanach Zjednoczonych w roku 1996, oceni艂y celowo艣膰 stosowania stymulator贸w uk艂adu odporno艣ciowego, podawanych przed podr贸偶膮, w celu zmniejszenia wypadk贸w zachorowalno艣ci koni na choroby uk艂adu oddechowego, zwi膮zane ze stresem transportowym. Ocenianym produktem by艂 EQ-STIM, a wyniki wskazuj膮 na to, 偶e preparat jest skuteczny.



EQ-STIM podano 217 koniom pi臋膰 i dwa dni przed transportem. Grupa 233 koni, kt贸re by艂y transportowane razem z badanymi, nie otrzyma艂a preparatu. 10,6% koni, kt贸re otrzyma艂y preparat, zachorowa艂y po przyje藕dzie. U koni, kt贸rym nie podano preparatu, procent zachorowalno艣ci wyni贸s艂 31,8. Siedem dni po podr贸偶y zachorowa艂o 18,4% koni, kt贸re otrzyma艂y preparat, a w drugiej grupie - a偶 60,9%.


Hodowcy przywi膮zani do naturalnych metod, mog膮 podbudowa膰 system odporno艣ciowy swoich koni dzi臋ki stosowaniu czosnku i witaminy C. Czosnek mo偶e wzmocni膰 obron臋 przeciwko grzybom i bakteriom.


Aby zwi臋kszy膰 przep艂yw powietrza, okna w naczepie powinny by膰 zawsze otwarte, lub przynajmniej uchylone podczas podr贸偶y w zimie. Aby unikn膮膰 odwodnienia, konie w transporcie nale偶y regularnie poi膰.


T艂umaczenie i opracowanie na podstawie "The Horse"
Barbara Mazur